terug
Lichaamstaal

Mensen uiten zich niet alleen met woorden. Als je in de klas om je heen kijkt, kun je zo zien wie er aandachtig luistert, wie zich verveelt, wie bij het uitdelen van de proefwerken onverwacht een onvoldoende heeft, wie plezier heeft en wie absoluut niet. En dat allemaal terwijl niemand iets zegt.

Deze non-verbale communicatie doe je met je hele lichaam: je gezichtsuitdrukking, je houding, je gedrag, de manier waarop je je beweegt, of je oogcontact zoekt of juist niet. Alles geeft signalen. De lichaamstaal vertelt als het ware een eigen verhaal.

Kijk bijvoorbeeld eens naar deze film:

Toch vertelt lichaamstaal niet alles. Van belang zijn ook:

Congruentie
Situatie
Tijdens debat

Congruentie
Wat gaat dit meisje zeggen? "Je kunt de pot op!" of "Ja natuurlijk, dat doe ik met alle plezier" ?

Als ze iets zegt waaruit blijkt dat ze woedend is, zul je haar waarschijnlijk eerder geloven dan wanneer ze iets vriendelijks gaat zeggen.

Er wordt vaak gezegd dat het grootste deel van de menselijke communicatie via de lichaamstaal verloopt. Volgens sommigen wordt 80% van de communicatie of meer in 'non-verbale' signalen uitgedrukt. Dat blijkt vooral wanneer iemands houding iets anders zegt dan zijn of haar woorden. De verbale en de non-verbale boodschap zijn dan niet congruent. Over het algemeen zijn mensen zich niet zo bewust van hun lichaamstaal en hebben ze er minder controle over. De non-verbale communicatie zal daardoor minder snel 'liegen'.

Wanneer mensen met hun houding iets anders uitdrukken dan ze met hun woorden zeggen, zullen anderen vooral geloof hechten aan de signalen die het lichaam uitzendt. Je lichaamstaal 'verklikt' je ware gevoelens, ook al had je die misschien liever voor je gehouden...

Situatie
Lichaamstaal geeft veel aan, meer dan waarvan we ons over het algemeen bewust zijn. Toch zeggen houdingen niet alles. Sommige houdingen kunnen meerdere betekenissen hebben. Neem nu dit meisje. Ze lijkt wanhopig. Of zou ze gewoon moe zijn?

Als je het filmpje op de pagina 'lichaamstaal' hebt bekeken, heb je meer informatie over de situatie waarin dit meisje verkeert. Met deze informatie over de context is het niet moeilijk meer om uit te maken wat haar houding betekent.

Tijdens debat
Als de signalen van de lichaamstaal haaks staan op de betekenis van de woorden, dan maakt de non-verbale communicatie de woorden minder geloofwaardig. Maar je lichaamstaal kan je woorden natuurlijk ook versterken. Dat vergroot je overtuigingskracht. Hiervan kun je tijdens het debat gebruik maken.

Ga letterlijk en figuurlijk 'staan voor je zaak'. Sta op twee benen, recht achter de tafel of lessenaar. Ook als je een rustig spreektempo hebt en af en toe een pauze laat vallen, zul je al snel een zelfverzekerde indruk maken. Je kunt met gebaren je woorden ondersteunen (maar overdrijf het niet!).

Overigens wordt het makkelijker om je verhaal rustig en overtuigend te presenteren, als je je van te voren goed voorbereidt op je verhaal en als je de argumenten vooraf hardop oefent.